आईएनएस तुशिल: भारतीय नौसेनाको नयाँ स्टेल्थ फ्रिगेट रूसमा कमीशन हुने

भारतीय नौसेनाले आफ्नो नवीनतम स्टिल्थ गाइडेड मिसाइल फ्रिगेट, भारतीय नौसेना तुशील, डिसेम्बर ९, २०२४ मा रसियाको कालिनिनग्राडस्थित यान्तार शिपयार्डमा आयोजित एक उच्च-स्तरीय समारोहमा कमीशन गर्न तयार छ। यस अवसरमा भारतका रक्षा मन्त्री राजनाथ सिंह र वरिष्ठ भारतीय तथा रुसी अधिकारीहरूको उपस्थिति रहनेछ।

आईएनएस तुशील, जसको नाम “रक्षक ढाल” भन्ने अर्थ राख्छ, भारत-रूसबीचको २०१६ को समझदारी अनुसार निर्माण गरिएका दुई उन्नत फ्रिगेटहरूमध्ये पहिलो हो। “निर्भय, अभेद्य र बलशील” भन्ने आदर्श वाक्यसहित यो जहाज भारतीय नौसेनाको पश्चिमी बेडालाई थप मजबुत बनाउन तयार छ।

यस फ्रिगेटको निर्माण भारतीय दूतावास अन्तर्गत कालिनिनग्राडमा रहेको भारतीय वारशिप ओभरसिइङ टोलीले नजिकबाट अनुगमन गरेको थियो। निर्माणपश्चात यसले कारखाना समुद्री परीक्षण, राज्य समिति परीक्षण र डेलिभरी स्वीकृति परीक्षणलगायत व्यापक परीक्षणहरू पूरा गरेको छ। यी परीक्षणहरूले यसको हतियार प्रणाली, इन्जिन र समग्र समुद्री क्षमतालाई प्रभावकारी बनाएको पुष्टि गरेका छन्।

आईएनएस तुशील १२५ मिटर लामो, ३,९०० टन वजनयुक्त छ र यसमा लगभग २६% उपकरणहरू स्वदेशमै विकसित छन्। ब्रह्मोस एरोस्पेस, भारत इलेक्ट्रोनिक्स लिमिटेड  र नोभा इन्टिग्रेटेड सिस्टम्सजस्ता भारतीय कम्पनीहरूले यसमा महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन्।

यो फ्रिगेटले स्टिल्थ प्रविधि प्रयोग गरेर आफ्नो रडार हस्ताक्षरलाई घटाउँछ। यसका बहुउद्देश्यीय क्षमताहरूले यसलाई वायुसुरक्षा, सतह सुरक्ष, र पनडुब्बी युद्धका लागि उपयुक्त बनाउँछ।

आईएनएस तुशीलको कमीशनिंगले भारतको नौसेना संरचना सुधार्ने रणनीतिक अवधारणा अनुसार प्लेटफर्महरूको संख्या बढाउनुभन्दा क्षमतामा केन्द्रित हुने दृष्टिकोणलाई झल्काउँछ। हाल नौसेनाले ५० भन्दा बढी जहाज र पनडुब्बी निर्माणमा काम गरिरहेको छ, जसमध्ये अधिकांश स्वदेशमै निर्माण भइरहेको छ।

आईएनएस तुशील, क्रिभाक तेस्रो वर्गको परियोजना अन्तर्गत निर्माण गरिएको, भारत-रूसको दीर्घकालीन रक्षा साझेदारीको प्रतीक हो। यस श्रेणीका अन्य जहाजहरू, जस्तै तलवार-क्लास र टेग-क्लास फ्रिगेट, पहिले नै भारतीय नौसेनामा सफलतापूर्वक सञ्चालनमा छन्।

आईएनएस तुशीलको कमीशनिंगले भारतीय नौसेनाको क्षमतालाई थप बलियो बनाउने मात्र होइन, भारतको समुद्री सुरक्षामा योगदान दिने अठोटलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्छ। आधुनिक समुद्री चुनौतीहरूको सामना गर्न नौसेनाको प्रतिबद्धता र “आत्मनिर्भर भारत”को संकल्पलाई अघि बढाउँदै यो फ्रिगेटले नवप्रवर्तन, सहयोग र रणनीतिक दृष्टिकोणको प्रतीक बनेको छ।