भारत-चीन सम्बन्धमा नयाँ मोड: जयशंकर

भारतका विदेश मन्त्री डा. एस. जयशंकरले शनिबार भारत र चीनबीचको सम्बन्ध पुनः “सङ्गम बिन्दु” मा रहेको बताउँदै, एसियाको उदय मात्र तब सम्भव हुने बताए, जब यी दुई राष्ट्रहरूबीच सकारात्मक गतिशीलता हुनेछ।

"आज हाम्रो सम्बन्ध फेरि एक पटक सङ्गम बिन्दुमा छ। अहिलेको अवस्था कुनै पनि देशको हितमा छैन। यसको समाधान भनेको सीमा क्षेत्रमा शान्ति पुनःस्थापित गर्नु, एलएसीको सम्मान गर्नु र यथास्थितिमा परिवर्तनको प्रयास नगर्नु हो। यसबाहेक, आपसी सम्मान, आपसी संवेदनशीलता र आपसी हितले विश्वसनीय मार्ग प्रदान गर्छ,” डा. जयशंकरले ५ अक्टोबरमा गभर्नन्सबारे सरदार पटेल मेमोरियल व्याख्यानमा भने।

उनले भारतका पहिलो गृहमन्त्री सरदार पटेलको चीनबारे विचारहरू त्यसबेला प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरूसँग फरक रहेको उल्लेख गरे। 

"सबैभन्दा उल्लेखनीय उदाहरण भनेको सन् १९५० मा उनीहरूबीचको पत्राचार हो। पटेलको विचारमा, भारतले चीनका सबै आशंका हटाउन हरसम्भव प्रयास गरिसकेको थियो, तर चीनले हामीलाई शङ्का र द्वन्द्वको दृष्टिले हेर्थ्यो, सायद अलिकति वैरभाव पनि थियो। उनले भनेका थिए, पहिलो पटक भारतको रक्षा प्रणालीले दुई मोर्चाहरूमा ध्यान दिनुपर्ने थियो। उनको मूल्याङ्कन थियो कि चीनले भारतको बारेमा कम मैत्रीपूर्ण रूपमा सोच्ने निश्चित महत्वाकांक्षा र उद्देश्यहरू राखेको छ,” जयशंकरले भने।

सन् १९६२ को भारत-चीन युद्धको सन्दर्भमा उनले शासन भनेको उपयुक्त योजना बनाउने, सही तयारी गर्ने र सही व्यक्तिहरूलाई नियुक्त गर्ने विषयमा पनि जोड दिए। “१९६२ मा, हाम्रो सैनिकहरूलाई हिमालयको सीमामा सही उपकरण वा अनुकूलनबिना नै पठाइएको थियो। यसको कारण त्यो आपतकालको लागि कुनै योजना नै थिएन।

 साथै, जिम्मेवारीमा रहेका व्यक्तिहरू - रक्षामन्त्री कृष्ण मेननबाट सुरु गरेर तलसम्म - स्पष्ट रूपमा ती जिम्मेवारीहरू वहन गर्न अयोग्य देखिन्थे,” जयशंकरले भने।