नेपालमा नयाँ जागरण

केशव प्रधान : पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रका हजारौं समर्थकले देशमा राजतन्त्र फिर्ताको माग गर्दै राजधानी काठमाडौंमा विरोध प्रदर्शन गरेका छन् । त्यसबेला उनीहरुले नेपाललाई हिन्दू राष्ट्रको मान्यता फिर्ता गर्न माग गरेका थिए । बिहीबार काठमाडौंमा भएको प्रदर्शनलाई तितरवितर पार्न प्रहरीले लाठी चार्ज र अश्रुग्यास प्रहार गरेको थियो । यो समाचार एजेन्सी एपी द्वारा रिपोर्ट गरिएको छ। आन्दोलनकारीले राष्ट्रिय झण्डा फहराइराखेको बताइएको छ । पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रपन्थीले नारा लगाईरहेका छन् । उनीहरु काठमाडौं नजिकै भेला भए । सहरको मध्य क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने प्रयास गरे । तर दंगा प्रहरीले उनीहरुलाई रोक्यो । बाँसको लाठी प्रयोग गर्दै।

अश्रु ग्यास र पानी तोप प्रयोग। दुबै पक्षका कैयौं घाइते भएका छन् । यो र्‍याली अघि, अधिकारीहरूले शहरका महत्त्वपूर्ण क्षेत्रहरूमा विरोध प्रदर्शनमा प्रतिबन्ध लगाए। यति हुँदाहुँदै पनि विरोध प्रदर्शनबाट राजा र देशलाई प्राणभन्दा प्यारो भन्ने नारा लगाइएको थियो । राजतन्त्र फिर्ता गर । गणतन्त्र खारेज गर।

२००६ मा, सडक आन्दोलन पछि, तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्र अधिनायकवादी राजतन्त्र समाप्त गर्न बाध्य भए। देशमा लोकतन्त्र आयो । दुई वर्षपछि देशमा निर्वाचित संसद् आयो। उनीहरुले नै सन् २००८ मा राजतन्त्रको औपचारिक अन्त्य गरी नेपाललाई गणतन्त्र घोषणा गरेका थिए । यसको अध्यक्षता राष्ट्रपतिले गर्ने हो । त्यसयता पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र आम नागरिक जस्तै जीवन बिताइरहेका छन् । उहाँसँग कुनै शक्ति छैन। सुरक्षा छैन । तर पनि उनलाई जनतामा केही समर्थन छ । तर त्यो समर्थनको पुँजी सदुपयोग गरेर सत्तामा फर्कने अवसर छैन ।

देशलाई राजतन्त्रमा फर्काउन बिहीबार देशभर उनका समर्थकहरु भेला भएका छन् । उनीहरुले सरकार र राजनीतिक दलहरु भ्रष्टाचार र असफल प्रशासनको आरोप लगाएका छन् ।

नेपालमा राजतन्त्र स्थापना हुँदा हिन्दू राष्ट्र भनेर चिनिन्थ्यो । प्रजातन्त्र स्थापनापछि नेपाल धर्मनिरपेक्ष घोषणा भयो । पछि त्यो मान्यता देशको संविधानमा पनि दिइयो । राजतन्त्र फर्किए नेपाललाई हिन्दू राष्ट्रका रूपमा पुनः मान्यता दिएमा मुलुकको अवस्था सुध्रने नेपालीहरुको एक वर्गको दाबी छ । उग्र सरकारविरुद्ध यही जनमत प्रयोग गरेर ओलीको पार्टी सडकमा उत्रिएको छ ।

नेपालको वर्तमान अवस्थाको समीक्षा गर्न हामीले देशको राजनीतिक इतिहासलाई फर्केर हेर्नुपर्छ । १७६८ मा, त्यहाँ राजतन्त्र स्थापना भएको थियो। सन् २००१ मा नेपाली राजतन्त्रलाई सबैभन्दा ठूलो धक्का लागेको थियो । राजा वीरेन्द्रसहित राजपरिवारका नौ सदस्यको गोली हानी हत्या भएको थियो । त्यसपछि ज्ञानेन्द्र सिंहासनमा बसे ।

उनीप्रति जनताको आक्रोश पनि बढ्यो । दिनहुँको विरोधका कारण राजा ज्ञानेन्द्र सन् २००६ मा सत्ता छोड्न बाध्य भए । दुई वर्षभित्र नेपालबाट राजतन्त्र उखेलियो । नेपालको संविधान २०१५ मा बनेको थियो । संविधान जारी भएपछि केपी ओली प्रधानमन्त्री बने । उनी तीन पटक प्रधानमन्त्रीको कुर्सीमा बसिसकेका