भारत नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रमा थप महत्त्वाकांक्षी लक्ष्यतर्फ तीव्र गतिमा अघि बढ्दैछ: प्रधानमन्त्री मोदी जी-२० समिटमा
| 2024-11-20
प्रतिनिधि छवि
प्रधानमन्त्री मोदीले ग्लोबल साउथका लागि पहुँचयोग्य र सुनिश्चित जलवायु वित्तको माग गरे
रियो दि जेनेरियो, ब्राजिलमा आयोजित जी-२० शिखर सम्मेलनमा मङ्गलबार (नोभेम्बर १९, २०२४) भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रमा थप महत्त्वाकांक्षी लक्ष्यतर्फ अगाडि बढ्ने भारतको प्रतिबद्धता प्रस्तुत गरे।
प्रधानमन्त्री मोदीले भारतले पेरिस सम्झौताअन्तर्गत गरेका प्रतिबद्धताहरू समयभन्दा अघि पूरा गर्ने पहिलो जी-२० देश भएको बताए। जी-२० को "दिगो विकास र ऊर्जा संक्रमण" सत्रमा बोल्दै उनले भने, “हामी छिटो थप महत्त्वाकांक्षी लक्ष्यहरूतर्फ बढ्दैछौँ। २०३० सम्म ५०० गिगावाट नवीकरणीय ऊर्जा हासिल गर्ने लक्ष्य राखेका थियौँ। अहिले नै हामीले २०० गिगावाट ऊर्जा प्राप्त गरिसकेका छौँ।”
हरित संक्रमणलाई जनआन्दोलन बनाउँदै
प्रधानमन्त्री मोदीले हरित संक्रमणलाई कसरी भारतमा जनआन्दोलन बनाइएको छ भन्ने पनि स्पष्ट पारे। संसारकै सबैभन्दा ठूलो सौर्य छत कार्यक्रममा लगभग एक करोड परिवार दर्ता भएको उल्लेख गर्दै उनले यो सफलताको उदाहरण प्रस्तुत गरे।
भारतका प्रमुख हरित पहलहरू
प्रधानमन्त्री मोदीले भारतका केही प्रमुख हरित कार्यक्रमहरूबारे प्रकाश पारे:
१. अन्तर्राष्ट्रिय सौर्य गठबन्धन : १०० भन्दा बढी देश सहभागी। “वन सन, वन वर्ल्ड, वन ग्रिड” अवधारणामा ऊर्जा जडानमा सहकार्य।
२. हरित हाइड्रोजन नवप्रवर्तन केन्द्र: स्थापना गरिएको र ग्लोबल बायोफ्यूल एलायन्स सुरु।
३. अपशिष्टबाट ऊर्जा अभियान: चुनौतीपूर्ण खनिजहरूको सन्दर्भमा परिपत्रीय दृष्टिकोण अपनाउँदै।
४. “माताका लागि एक रूख” अभियान: यस वर्ष भारतमा करिब एक अर्ब रूख लगाइयो।
५. प्रकोप प्रतिरोधी पूर्वाधारका लागि गठबन्धन: पछिल्लो समयमा प्रकोपपछिको पुनर्स्थापना र पुनर्निर्माणमा ध्यान केन्द्रित।
सस्तो र विश्वसनीय जलवायु वित्तको आवश्यकता
प्रधानमन्त्री मोदीले ग्लोबल साउथका देशहरू, विशेष गरी साना टापु विकासशील राष्ट्रहरूको आर्थिक विकास प्राथमिकतामा रहेको बताए। “डिजिटल युगमा र एआईको बढ्दो प्रभावलाई ध्यानमा राख्दै, सन्तुलित ऊर्जा मिश्रणको आवश्यकता अझ महत्त्वपूर्ण बनेको छ। त्यसैले ग्लोबल साउथका लागि ऊर्जा संक्रमणमा सस्तो र सुनिश्चित जलवायु वित्तको आवश्यकता अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ,” उनले भने।
प्रधानमन्त्री मोदीले विकसित देशहरूले प्राविधिक र वित्तीय सहयोग समयमै प्रदान गर्नुपर्ने प्रतिबद्धता पनि स्मरण गराए।
प्रधानमन्त्रीले भारतले आफ्ना सफल अनुभवहरू विशेषगरी ग्लोबल साउथका मित्र राष्ट्रहरूसँग साझेदारी गरिरहेको बताए। उनले भने, “तेस्रो ग्लोबल साउथ शिखर सम्मेलनमा, हामीले ग्लोबल डेभलपमेन्ट कम्प्याक्टको घोषणा गरेका थियौँ। म तपाईंहरू सबैलाई यस पहलमा सामेल हुन र हाम्रो प्रयासमा साझेदार बन्न आह्वान गर्दछु।”
प्रधानमन्त्री मोदीले भारतले पेरिस सम्झौताअन्तर्गत गरेका प्रतिबद्धताहरू समयभन्दा अघि पूरा गर्ने पहिलो जी-२० देश भएको बताए। जी-२० को "दिगो विकास र ऊर्जा संक्रमण" सत्रमा बोल्दै उनले भने, “हामी छिटो थप महत्त्वाकांक्षी लक्ष्यहरूतर्फ बढ्दैछौँ। २०३० सम्म ५०० गिगावाट नवीकरणीय ऊर्जा हासिल गर्ने लक्ष्य राखेका थियौँ। अहिले नै हामीले २०० गिगावाट ऊर्जा प्राप्त गरिसकेका छौँ।”
हरित संक्रमणलाई जनआन्दोलन बनाउँदै
प्रधानमन्त्री मोदीले हरित संक्रमणलाई कसरी भारतमा जनआन्दोलन बनाइएको छ भन्ने पनि स्पष्ट पारे। संसारकै सबैभन्दा ठूलो सौर्य छत कार्यक्रममा लगभग एक करोड परिवार दर्ता भएको उल्लेख गर्दै उनले यो सफलताको उदाहरण प्रस्तुत गरे।
भारतका प्रमुख हरित पहलहरू
प्रधानमन्त्री मोदीले भारतका केही प्रमुख हरित कार्यक्रमहरूबारे प्रकाश पारे:
१. अन्तर्राष्ट्रिय सौर्य गठबन्धन : १०० भन्दा बढी देश सहभागी। “वन सन, वन वर्ल्ड, वन ग्रिड” अवधारणामा ऊर्जा जडानमा सहकार्य।
२. हरित हाइड्रोजन नवप्रवर्तन केन्द्र: स्थापना गरिएको र ग्लोबल बायोफ्यूल एलायन्स सुरु।
३. अपशिष्टबाट ऊर्जा अभियान: चुनौतीपूर्ण खनिजहरूको सन्दर्भमा परिपत्रीय दृष्टिकोण अपनाउँदै।
४. “माताका लागि एक रूख” अभियान: यस वर्ष भारतमा करिब एक अर्ब रूख लगाइयो।
५. प्रकोप प्रतिरोधी पूर्वाधारका लागि गठबन्धन: पछिल्लो समयमा प्रकोपपछिको पुनर्स्थापना र पुनर्निर्माणमा ध्यान केन्द्रित।
सस्तो र विश्वसनीय जलवायु वित्तको आवश्यकता
प्रधानमन्त्री मोदीले ग्लोबल साउथका देशहरू, विशेष गरी साना टापु विकासशील राष्ट्रहरूको आर्थिक विकास प्राथमिकतामा रहेको बताए। “डिजिटल युगमा र एआईको बढ्दो प्रभावलाई ध्यानमा राख्दै, सन्तुलित ऊर्जा मिश्रणको आवश्यकता अझ महत्त्वपूर्ण बनेको छ। त्यसैले ग्लोबल साउथका लागि ऊर्जा संक्रमणमा सस्तो र सुनिश्चित जलवायु वित्तको आवश्यकता अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ,” उनले भने।
प्रधानमन्त्री मोदीले विकसित देशहरूले प्राविधिक र वित्तीय सहयोग समयमै प्रदान गर्नुपर्ने प्रतिबद्धता पनि स्मरण गराए।
प्रधानमन्त्रीले भारतले आफ्ना सफल अनुभवहरू विशेषगरी ग्लोबल साउथका मित्र राष्ट्रहरूसँग साझेदारी गरिरहेको बताए। उनले भने, “तेस्रो ग्लोबल साउथ शिखर सम्मेलनमा, हामीले ग्लोबल डेभलपमेन्ट कम्प्याक्टको घोषणा गरेका थियौँ। म तपाईंहरू सबैलाई यस पहलमा सामेल हुन र हाम्रो प्रयासमा साझेदार बन्न आह्वान गर्दछु।”
भारतले ग्लोबल साउथलाई सहयोग गर्न जारी राख्छ, होन्डुरसलाई मानवीय सहायता पठाउँछ
भारतले हालैको उष्णकटिबंधीय आँधी साराको कारण होन्डुरसमा मानवीय सहायता पठाएर ग्लोबल साउथमा आफ्नो प्रतिबद्धतालाई पुन: पुष्टि गरेको छ। ल्याटिन अमेरिकी राष्ट्रलाई पठाइएको २६ टनको खेपमा कम्बल र सुत्ने म्याटका अतिरिक्त मेडिकल र सर्जिकल सामग्रीहरू समावेश छन्।
| 2025-02-23
भुटानका प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणले नियमित उच्चस्तरीय आदानप्रदानको परम्परालाई सुदृढ पारेको छ
भुटानका प्रधानमन्त्री छिरिङ तोब्गेको फेब्रुअरी २०-२१, २०२५ मा भारतको आधिकारिक भ्रमणले दुई राष्ट्रहरू बीच नियमित उच्चस्तरीय आदानप्रदानको परम्परालाई सुदृढ गरेको छ। प्रधानमन्त्री तोब्गेले शुक्रबार (२१ फेब्रुअरी, २०२५) मा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले उद्घाटन गरेको स्कूल अफ अल्टिमेट लिडरसिप को उद्घाटन नेतृत्व सम्मेलनमा भाग लिए।
| 2025-02-22
जयशंकर र चिनियाँ विदेश मन्त्री वाङ यी जि २० बैठकको छेउमा भेटघाट गर्दै
विदेश मन्त्री एस जयशंकर र चिनियाँ विदेश मन्त्री वाङ यीले शुक्रबार (फेब्रुअरी २१, २०२५) दक्षिण अफ्रिकाको जोहानेसबर्गमा भएको जि २० विदेश मन्त्रीहरूको बैठकको छेउमा भेटेका थिए।
| 2025-02-21
भारतले नेपाली विद्यार्थीहरूको सुरक्षा, सुरक्षा र भलाइ सुनिश्चित गर्न सबै आवश्यक कदम चाल्नेछ: MEA
भारत सरकारले भारतमा रहेका नेपाली विद्यार्थीहरूको सुरक्षा, सुरक्षा र भलाइ सुनिश्चित गर्न सबै आवश्यक कदमहरू चाल्नेछ, विदेश मन्त्रालय ले शुक्रबार (२१ फेब्रुअरी, २०२५) मा उक्त देशका विद्यार्थी भुवनेश्वर, ओडिशाको एक प्रख्यात उच्च शैक्षिक संस्थामा मृत फेला परेको दिन पछि भने।
| 2025-02-21
पीएम मोदीको नेतृत्वमा खाडीसँग भारतको बढ्दो साझेदारी
प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेतृत्वमा खाडी क्षेत्रसँगको भारतको सम्बन्धले धेरै ध्यान दिएको छ। भारतका लागि खाडी क्षेत्र बलियो राजनीतिक, आर्थिक र सुरक्षा चासो भएको 'विस्तारित छिमेकी' हो। यस क्षेत्रसँग भारतको संलग्नता अझ बलियो र बहुआयामिक भएको छ।
| 2025-02-20