ब्रिक्स सम्मेलन २०२४: काजान घोषणापत्रमा बहुपक्षीयता र न्यायपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था प्रतिको प्रतिबद्धता
फाइल छवि
काजान घोषणा: बहुपक्षीयता सुदृढीकरण र न्यायसंगत विश्व विकासमा केन्द्रित १६औं ब्रिक्स शिखर सम्मेलन सम्पन्न
अक्टोबर २२ देखि २४ सम्म रुसको काजान शहरमा सम्पन्न १६औं ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा ब्राजिल, रुस, भारत, चीन र दक्षिण अफ्रिका लगायत नयाँ सदस्य राष्ट्रहरु – अल्जेरिया, इजिप्ट, इरान, साउदी अरब र संयुक्त अरब इमिरेट्स – को सहभागीता रह्यो। "न्यायसंगत विश्व विकास र सुरक्षा लागि बहुपक्षीयता सुदृढीकरण" भन्ने विषयमा आधारित यस शिखर सम्मेलनले सदस्य राष्ट्रबीच समावेशी र दिगो विकासलाई प्रोत्साहन गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्यो।
शिखर सम्मेलनमा जारी काजान घोषणाले बहुपक्षीयता सुदृढीकरण, शान्ति प्रबर्द्धन र न्यायपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थाको आवश्यकतामा जोड दियो। घोषणामा भनिएको छ, "हामी बहुपक्षीयताको लागि हाम्रो प्रतिबद्धता दोहोर्याउँछौं र अन्तर्राष्ट्रिय कानूनको सम्मान गर्छौं, जहाँ संयुक्त राष्ट्रसंघको चार्टर प्रमुख रूपमा रहेको छ।" विश्वभर बढ्दै गएको हिंसात्मक संघर्षहरुको शान्तिपूर्ण समाधान र समावेशी संवादद्वारा स्थिरता कायम राख्न आवश्यक रहेकोमा पनि नेताहरुले जोड दिएका छन्।
ब्रिक्स नेताहरुले गाजामा बढ्दो हिंसा र दक्षिण लेबनानमा बिग्रँदो स्थितिप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गर्दै तत्काल युद्धविराम, बन्धकहरुको निःशर्त रिहाइ, र मानवीय सहायतामा सहज पहुँचको माग गरेका छन्।
एकल उपाय र प्रतिबन्धको आलोचना
काजान घोषणामा एकतर्फी जबर्जस्ती उपाय र आर्थिक प्रतिबन्धहरुको कडा आलोचना गर्दै यस्तो कदमले अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक प्रणालीलाई बाधा पुर्याउने र दिगो विकास लक्ष्यहरुमा अवरोध पुर्याउने बताएका छन्। सदस्य राष्ट्रहरुले निष्पक्ष र समावेशी आर्थिक प्रणालीको आवश्यकता औंल्याउँदै अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) र विश्व बैंकजस्ता ब्रेस्टन वुड्स संस्थाहरुमा सुधारको माग गरे।
विश्व व्यापार प्रणाली र आर्थिक सुरक्षा
ब्रिक्स राष्ट्रहरुले विश्व व्यापार संगठन (डब्लुटिओ) केन्द्रित नियम-आधारित, खुला, पारदर्शी र निष्पक्ष बहुपक्षीय व्यापार प्रणालीप्रति प्रतिबद्धता जनाए। एकल व्यापार प्रतिबन्धलाई अस्वीकार गर्दै उनीहरुले अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय प्रणालीमा सुधार गर्न आह्वान गरे। काजान घोषणाले सदस्य राष्ट्रहरुमा पूर्वाधार विकास र दिगो वृद्धिलाई प्रवर्द्धन गर्न नयाँ विकास बैंक (एनडीबी) को भूमिकालाई सम्मान गर्दै सदस्य देशहरुको स्थानीय मुद्रा ऋण विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्यो।
आतंकवादविरुद्ध ब्रिक्सको प्रतिबद्धता
यस घोषणाले आतंकवादको कडा विरोध गर्दै यसलाई सबै प्रकारका हिंसाका रुपमा परिभाषित गर्दै यसको कारण र कुनै पनि किसिमको समर्थन अस्वीकार्य भएको बताएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय सीमामा आतंकवादको विस्तार रोक्न कडा कदम चाल्न सदस्य राष्ट्रहरुले आह्वान गरे।
विश्वव्यापी स्थिरता र न्यायपूर्ण विकासलाई प्रवर्द्धन गर्न, र बहुपक्षीय संस्थाहरुमा सुधारको लागि काजान घोषणाले २१औं शताब्दीको यथार्थतालाई प्रतिबिम्बित गर्ने गरी समावेशी अन्तर्राष्ट्रिय प्रणालीको माग गर्यो। समापनमा ब्रिक्स नेताहरुले समूहको रणनीतिक महत्वलाई पुष्टि गर्दै सन् २०२५ मा ब्राजिलमा हुने अर्को ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा थप आर्थिक, राजनीतिक र सांस्कृतिक सहकार्यलाई गहिराइमा लिएर जाने लक्ष्य राखेका छन्।
शिखर सम्मेलनमा जारी काजान घोषणाले बहुपक्षीयता सुदृढीकरण, शान्ति प्रबर्द्धन र न्यायपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थाको आवश्यकतामा जोड दियो। घोषणामा भनिएको छ, "हामी बहुपक्षीयताको लागि हाम्रो प्रतिबद्धता दोहोर्याउँछौं र अन्तर्राष्ट्रिय कानूनको सम्मान गर्छौं, जहाँ संयुक्त राष्ट्रसंघको चार्टर प्रमुख रूपमा रहेको छ।" विश्वभर बढ्दै गएको हिंसात्मक संघर्षहरुको शान्तिपूर्ण समाधान र समावेशी संवादद्वारा स्थिरता कायम राख्न आवश्यक रहेकोमा पनि नेताहरुले जोड दिएका छन्।
ब्रिक्स नेताहरुले गाजामा बढ्दो हिंसा र दक्षिण लेबनानमा बिग्रँदो स्थितिप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गर्दै तत्काल युद्धविराम, बन्धकहरुको निःशर्त रिहाइ, र मानवीय सहायतामा सहज पहुँचको माग गरेका छन्।
एकल उपाय र प्रतिबन्धको आलोचना
काजान घोषणामा एकतर्फी जबर्जस्ती उपाय र आर्थिक प्रतिबन्धहरुको कडा आलोचना गर्दै यस्तो कदमले अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक प्रणालीलाई बाधा पुर्याउने र दिगो विकास लक्ष्यहरुमा अवरोध पुर्याउने बताएका छन्। सदस्य राष्ट्रहरुले निष्पक्ष र समावेशी आर्थिक प्रणालीको आवश्यकता औंल्याउँदै अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) र विश्व बैंकजस्ता ब्रेस्टन वुड्स संस्थाहरुमा सुधारको माग गरे।
विश्व व्यापार प्रणाली र आर्थिक सुरक्षा
ब्रिक्स राष्ट्रहरुले विश्व व्यापार संगठन (डब्लुटिओ) केन्द्रित नियम-आधारित, खुला, पारदर्शी र निष्पक्ष बहुपक्षीय व्यापार प्रणालीप्रति प्रतिबद्धता जनाए। एकल व्यापार प्रतिबन्धलाई अस्वीकार गर्दै उनीहरुले अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय प्रणालीमा सुधार गर्न आह्वान गरे। काजान घोषणाले सदस्य राष्ट्रहरुमा पूर्वाधार विकास र दिगो वृद्धिलाई प्रवर्द्धन गर्न नयाँ विकास बैंक (एनडीबी) को भूमिकालाई सम्मान गर्दै सदस्य देशहरुको स्थानीय मुद्रा ऋण विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्यो।
आतंकवादविरुद्ध ब्रिक्सको प्रतिबद्धता
यस घोषणाले आतंकवादको कडा विरोध गर्दै यसलाई सबै प्रकारका हिंसाका रुपमा परिभाषित गर्दै यसको कारण र कुनै पनि किसिमको समर्थन अस्वीकार्य भएको बताएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय सीमामा आतंकवादको विस्तार रोक्न कडा कदम चाल्न सदस्य राष्ट्रहरुले आह्वान गरे।
विश्वव्यापी स्थिरता र न्यायपूर्ण विकासलाई प्रवर्द्धन गर्न, र बहुपक्षीय संस्थाहरुमा सुधारको लागि काजान घोषणाले २१औं शताब्दीको यथार्थतालाई प्रतिबिम्बित गर्ने गरी समावेशी अन्तर्राष्ट्रिय प्रणालीको माग गर्यो। समापनमा ब्रिक्स नेताहरुले समूहको रणनीतिक महत्वलाई पुष्टि गर्दै सन् २०२५ मा ब्राजिलमा हुने अर्को ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा थप आर्थिक, राजनीतिक र सांस्कृतिक सहकार्यलाई गहिराइमा लिएर जाने लक्ष्य राखेका छन्।
भारतले ग्लोबल साउथलाई सहयोग गर्न जारी राख्छ, होन्डुरसलाई मानवीय सहायता पठाउँछ
भारतले हालैको उष्णकटिबंधीय आँधी साराको कारण होन्डुरसमा मानवीय सहायता पठाएर ग्लोबल साउथमा आफ्नो प्रतिबद्धतालाई पुन: पुष्टि गरेको छ। ल्याटिन अमेरिकी राष्ट्रलाई पठाइएको २६ टनको खेपमा कम्बल र सुत्ने म्याटका अतिरिक्त मेडिकल र सर्जिकल सामग्रीहरू समावेश छन्।
| 2025-02-23
भुटानका प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणले नियमित उच्चस्तरीय आदानप्रदानको परम्परालाई सुदृढ पारेको छ
भुटानका प्रधानमन्त्री छिरिङ तोब्गेको फेब्रुअरी २०-२१, २०२५ मा भारतको आधिकारिक भ्रमणले दुई राष्ट्रहरू बीच नियमित उच्चस्तरीय आदानप्रदानको परम्परालाई सुदृढ गरेको छ। प्रधानमन्त्री तोब्गेले शुक्रबार (२१ फेब्रुअरी, २०२५) मा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले उद्घाटन गरेको स्कूल अफ अल्टिमेट लिडरसिप को उद्घाटन नेतृत्व सम्मेलनमा भाग लिए।
| 2025-02-22
जयशंकर र चिनियाँ विदेश मन्त्री वाङ यी जि २० बैठकको छेउमा भेटघाट गर्दै
विदेश मन्त्री एस जयशंकर र चिनियाँ विदेश मन्त्री वाङ यीले शुक्रबार (फेब्रुअरी २१, २०२५) दक्षिण अफ्रिकाको जोहानेसबर्गमा भएको जि २० विदेश मन्त्रीहरूको बैठकको छेउमा भेटेका थिए।
| 2025-02-21
भारतले नेपाली विद्यार्थीहरूको सुरक्षा, सुरक्षा र भलाइ सुनिश्चित गर्न सबै आवश्यक कदम चाल्नेछ: MEA
भारत सरकारले भारतमा रहेका नेपाली विद्यार्थीहरूको सुरक्षा, सुरक्षा र भलाइ सुनिश्चित गर्न सबै आवश्यक कदमहरू चाल्नेछ, विदेश मन्त्रालय ले शुक्रबार (२१ फेब्रुअरी, २०२५) मा उक्त देशका विद्यार्थी भुवनेश्वर, ओडिशाको एक प्रख्यात उच्च शैक्षिक संस्थामा मृत फेला परेको दिन पछि भने।
| 2025-02-21
पीएम मोदीको नेतृत्वमा खाडीसँग भारतको बढ्दो साझेदारी
प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेतृत्वमा खाडी क्षेत्रसँगको भारतको सम्बन्धले धेरै ध्यान दिएको छ। भारतका लागि खाडी क्षेत्र बलियो राजनीतिक, आर्थिक र सुरक्षा चासो भएको 'विस्तारित छिमेकी' हो। यस क्षेत्रसँग भारतको संलग्नता अझ बलियो र बहुआयामिक भएको छ।
| 2025-02-20